De gewelfschilderingen van de Oude Ursulakerk te Warmenhuizen
De schilderingen
die het tongewelf van het koorgedeelte van de Oude Ursulakerk versieren,
zijn, naar alle waarschijnlijkheid, rond 1525 aangebracht door de
schilder Jacob Cornelisz van Oostzanen. Hoewel in de middeleeuwen
meerdere kerken van dergelijke schilderingen op de houten gewelven waren
voor-zien, hebben maar enkele het overleefd. Zo zijn de schilderingen
van de Alkmaarse Kapelkerk bij een brand verloren gegaan. In de
Zuiderkerk van Enkhuizen (1484), de Grote Sint Laurenskerk te Alkmaar,
de Oude of St. Nicolaaskerk te Amsterdam en de Grote kerk van Naarden
zijn ze ook bewaard gebleven. De schilderingen van de Oude Ursulakerk te
Warmenhuizen behoren tot de jongste en zijn daardoor sterk beïnvloed
geworden door de Italiaanse Renaissance. Lange tijd heeft men
aangenomen, op grond van een bron uit de 18e eeuw, dat ze
geschilderd zouden zijn door Jan van Scoorl. Niet verwonderlijk omdat
deze schilder een zoon zou zijn van de pastoor van Schoorl en zijn
huishoudster, afkomstig uit Warmenhuizen. Bovendien was Jan van Scoorl
ook een hoge geestelijke in de Rooms-katholieke kerk
en is een paar jaar schatbewaarder van het Vaticaan geweest. Toch is bij
de laatste restauratie in de jaren tachtig en negentig van de 20ste
eeuw geconcludeerd dat het werk gemaakt is door Jacob van Oostzanen en
zijn leerlingen.
De schilderingen
hebben een roerige geschiedenis achter de rug. Hoewel ze de beeldenstorm
in de 16e eeuw hebben overleefd, werden ze in de 19e
eeuw, na een restauratie, aan het zicht onttrokken. Door een
herinrichting van de kerkruimte sloot men het koorgedeelte af met een
houten wand. De bekende Jhr. Mr. Victor de Stuers, die beschouwd wordt
als de oprichter van de Nederlandse Monumentenzorg, zorgde ervoor dat de
schilderingen uit de Warmenhuizer kerk werden weggenomen en in een
speciaal daarvoor gebouwde kapel, op het terrein van het Rijksmuseum te
Amsterdam, een nieuwe plek vonden. Daar zijn ze o.l.v. architect P.J.H.
Cuypers “gerestaureerd”. In 1964 werden ze teruggegeven aan de Hervormde
Gemeente van Warmenhuizen, daar de Oude Ursulakerk een grondige
restauratie had onder-gaan. Hierbij is de inrichting van de ruimte weer
oost-west gericht en vormt het koorgedeelte opnieuw één geheel met het
schip van de kerk. Aan het einde van de 20ste eeuw zijn de
gewelfschilderingen gerestaureerd in opdracht van de kerkvoogdij.
Dit werk is uitgevoerd door dhr. Willem Haakma Wagenaar e.a.
zicht op het koorgedeelte het Laatste Oordeel
De schilderingen
omvatten vier afbeeldingen van Oud-Testamentische verhalen, tw: de “Dans
om het gouden kalf”, de “Mannaregen”, de “Ontmoeting van
Abraham en Melchizedek” en de “Doortocht door de Rode Zee”.
In de absis bevindt zich het “Laatste Oordeel”, verdeeld over
vijf panelen.
Klik voor meer informatie over J.C. van Oostzanen op:
www.jacobcornelisz.nl